تاثیر خروج آمریکا از برجام بر صنعت نفت ایران چه خواهد بود؟

تاثیر خروج آمریکا از برجام بر صنعت نفت ایران چه خواهد بود؟

 

بلومبرگ طی گزارشی نوشت: اگر ترامپ تصمیم به وضع تحریم های سختگیرانه تر علیه ایران بگیرد، این مسئله ممکن است مانع از سرمایه گذاری های جدیدی شود که ایران برای نوسازی صنعت نفت فرسوده خود و افزایش تولید نفت و گاز نیاز دارد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از بلومبرگ، انتظار می رود دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در طی روزهای آینده موضع خود را در خصوص پایبندی ایران به توافق برجام اعلام کند.

ایران هم اکنون نیز برای جذب سرمایه گذاری به بخش انرژی خود با دشواری مواجه است و در شرایطی که رئیس جمهوری آمریکا تلاش دارد توافق هسته ای را که منجر به کاهش تحریم ها علیه سومین تولید کنندگان بزرگ نفت اوپک شده تضعیف کند، بسیاری از شرکت های بین المللی موانع زیادی برای ورود به بخش انرژی ایران پیش روی خود می بینند.

تلاش های ترامپ بلافاصله روند صادرات روزانه حدود ۲٫۳ میلیون بشکه ای نفت خام ایران را محدود نخواهد کرد. این رقم بیش از ۳ برابر مقدار نفتی است که آمریکا در طی سال گذشته به کشورهای دیگر صادر کرده است. اما برای سرمایه گذاران، ریسک ناشی از اقدامات آمریکا می تواند بازدارنده باشد. شرکت هایی نظیر توتال که در ماه جولای به اولین شرکت غربی طرف همکاری با بخش انرژی ایران بعد از برجام تبدیل شد، ممکن است با موانع جدیدی در کمک به ایران برای جذب ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری به بخش نفت و گاز خود مواجه شوند. اما سوال اینجاست که تصمیم آمریکا به خروج از برجام چگونه بر بازارهای انرژی تاثیر خواهد گذاشت.

اگر ترامپ تصمیم به وضع تحریم های سختگیرانه تر علیه ایران بگیرد، این مسئله ممکن است مانع از سرمایه گذاری های جدیدی شود که ایران برای نوسازی صنعت نفت فرسوده خود و افزایش تولید نفت و گاز نیاز دارد. پیشتر، تحریم های امریکا که در ژانویه ۲۰۱۶ تعلیق شد، صادرات نفت خام ایران را هدف قرار گرفته بود و مشتریان نفتی ایران تهدید شده بودند که اگر خریدهای خود از این کشور را کاهش ندهند، با جریمه های مالی مواجه خواهند شد.

آمریکا این اهرم را نیز در اختیار دارد که تحریم های مشابهی را علیه شرکت های انرژی طرف همکاری با ایران وضع نماید، زیرا بسیاری از این شرکت ها در آمریکا فعالیت تجاری دارند و از دلار برای خرید تجهیزات و پرداخت پول به پیمانکاران استفاده می کنند. به گفته ایمان ناصری، تحلیلگر موسسه اف جی ای در لندن: «تامین مالی پروژه ها و سرمایه گذاری در ایران حتی از الان هم سخت تر خواهد شد.

ناصری افزود، توانایی ترامپ در محدود کردن فروش نفت ایران احتمالا چندان بالا نخواهد بود. در دور قبلی تحریم ها، واشنگتن بر تمایل مشتریان آسیایی برای خرید نفت کمتر از ایران اتکا کرده بود، در حالی که اتحادیه اروپایی تحریم کامل خرید نفت از این کشور را به اجرا گذاشته بودند. اگر دیگر طرف های برجام تمایلی به بر هم زدن یا مذاکره مجدد در مورد برجام نداشته باشند، احتمالا دولت آمریکا به رهبری ترامپ این بار در صورت تلاش برای تحریم نفت ایران منزوی خواهد شد. اگر آمریکا صادرات و تولید نفت ایران را تحریم کند چه خواهد شد؟

آمریکا نزدیک به ۴۰ سال است که از ایران نفت خریداری نمی کند، اما از زمان لغو تحریم ها، میزان خرید کشورهای آسیایی و اروپایی از ایران تقریبا دو برابر شده و به ۲٫۲ تا ۲٫۴ میلیون بشکه در روز رسیده است. بعد از لغو تحریم های اروپا، صادرات به کشورهای اتحادیه اروپا به حدود نیم میلیون بشکه در روز رسیده است. صادرات نفت ایران به چین نیز در ماه اوت به بالاترین رقم از ژوئن ۲۰۱۶ تاکنون رسید.

همایون فلکشاهی، تحلیلگر موسسه وود مکنزی در این باره گفت: «به نظر می رسد که اروپا تمایلی برای تحریم مجدد نفت ایران مثل سال ۲۰۱۲ ندارد.» وی افزود، اما ممکن است آمریکا به ویژه از طریق دارایی هایی که در آمریکا قرار دارند، تصمیم به فشار بر خریداران نفت ایران بگیرد.

هلیما کرافت، تحلیلگر موسسه آر بی سی کپیتال مارکتس گفت، تصمیم یکجانبه دولت آمریکا برای تحریم مجدد ایران «موجب کاهش اشتیاق شرکت های اروپایی و برخی شرکت های آسیایی برای دنبال کردن برنامه ها جهت سرمایه گذاری در بخش بالادستی نفت ایران خواهد شد.» وی افزود، این ممکن است به نوبه خود «پالایشگاه های خارجی را ناگزیر سازد تا نفت کمتری از ایران بخرند، به ویژه اگر این پالایشگاه ها مجددا تهدید به محروم شدن از بازارهای سرمایه آمریکا شوند.»

گازرسانی به نیروگاه‌ها

گازرسانی به نیروگاه‌ها

با افزایش تخصیص گاز به نیروگاه‌ها، متوسط مصرف روزانه سوخت مایع کاهش داشته است و تعداد نیروگاه‌های بهره مند از گاز طبیعی در ابتدای دولت یازدهم ۶۸ نیروگاه بوده که هم‌اکنون  ۷۹ نیروگاه است.

همچنین در ابتدای فعالیت دولت تدبیر و امید، میزان گاز مصرفی نیروگاه‌ها حدود ۵۱۶۰ میلیون مترمکعب بوده که این رقم در تیر ماه سال جاری به حدود ۷۰۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است.

دولت یازدهم تا کنون بالغ بر ۱۴۷ میلیارد مترمکعب گاز به نیروگاه‌ها تحویل  داده که رشدی حدود ۲۵درصد را نشان می‌دهد.

میزان مصارف خانگی در تیر ماه ۱۳۹۲ حدود ۳.۸۸ میلیارد مترمکعب بوده که این رقم در تیر ماه سال جاری به مرز ۴.۵۷ میلییارد مترمکعب رسیده است.

در بخش صنایع عده نیز ارقام فوق در همان بازه‌ی زمانی به ترتیب ۲.۶۷ میلیاردمترمکب و ۳.۲۰ میلیارد مترمکعب  بوده است.

 افزایش ظرفیت پالایش گاز

در طول دوره دولت یازدهم ظرفیت پالایش گاز افزایش یافته و به منظور انتقال این مقدار گاز برداشت شده از منابع و همچنین پایداری در عرضه گاز، با رشد بالای ۸ درصد حدود ۲۹۰۰ کیلومتر خط انتقال گاز جدید احداث شد و ۸ ایستگاه تقویت فشار با ۳۲ توربوکمپرسور نیز مورد بهره برداری قرار گرفت.

در حال حاضر مجموع خطوط انتقال گاز احداث شده بالغ ۳۷هزار کیلومتر و تعداد ایستگاه‌های تقویت فشار و توربوکمپرسورها به ترتیب ۷۹ و ۲۷۶ عدد افزایش پیدا کرده است.

افزایش گاز تزریق شده به مخازن ذخیره سازی

از جمله اقدامات مهم شرکت ملی گاز در دولت یازدهم افزایش گاز تزریق شده به مخازن ذخیره سازی گاز بود. تا قبل از این دولت ۱۰۳۴ میلیون متر مکعب گاز به منظور مصارف مورد نیاز ذخیره شد اما در دولت یازدهم بیش ۷۱۵۱ میلیون متر مکعب گاز در مخازن ترزیق شد.

برجام و صنعت گاز کشور

رشد سریع تولید گاز در کشور و افزایش ظرفیت پالایش و تامین گاز، دسترسی به شرکت‌های عمده تولید کننده تجهیزات مورد نیاز و توقف تامین قطعات از طریق واسطه‌های غیرضرور و صرفه‌جوئی به میزان حداقل ۷ میلیون دلار در هزینه‌های جاری تامین کالا، کاهش هزینه‌های تامین کالا و خدمات، افزایش انعطاف‌پذیری سیستم‌های پالایش و انتقال گاز طبیعی در کشور با دسترسی به ملزومات و قطعات و تجهیزات مورد نیاز، دسترسی به منابع مالی شرکت در خارج از کشور جهت تسهیل مبادلات مالی و کالائی با طرف‌های مختلف تجاری، دسترسی به برخی تجهیزات و قطعات ارسالی به خارج از کشور برای تعمیرات به ارزش ده ها میلیون دلار،  آموزش کارکنان و انتقال تکنولوژی به موازات تامین کالا، کاهش قیمت‌های پیشنهادی در خرید و تامین کالا حداقل به میزان بین ۱۰ تا ۳۰ درصد از سوی عرضه‌کنندگان خارجی، افزایش چندبرابری تعداد شرکت‌های پیشنهاددهنده در مناقصات تامین کالا و خدمات و ایجاد فضای رقابت در جهت کاهش قیمت تمام شده و افزایش کیفیت کالاها وخدمات دریافتی، حضور نمایندگی‌های رسمی شرکت‌های معتبر  و کاهش ۳۰-۴۰ درصدی هزینه‌های تعمیرات و سایر خدمات دریافتی، رفع مشکلات بازاریابی و بیمه نفتکش‌ها و صادرات فرآورده‌های تولیدی در پالایشگاه‌ها، حمل مستقیم اجناس خریداری شده به کشور که قبلا با صرف هزینه‌های سنگین و پیچیدگی و ریسک بالای عملیاتی صورت می‌گرفت، فعال شدن قراردادهای تجارت گاز بین ایران و برخی خریداران که به دلیل اعمال تحریم‌های ظالمانه به کندی در جریان بود و… فهرست دستاوردهای برجام در صنعت گاز کشور است.